Dla mnie trochę zbyt uczony ten wiersz Zgubiłam się już w pierwszej zwrotce (co oczywiście świadczy źle o mojej wiedzy nie o autorze czy wierszu). Ja - biedny niedouczony żuczek humanistyczny No i teraz będę siedzieć ze słownikiem i encyklopedią i sobie wyjaśniać

Pozwól zatem, że trochę Cię wyręczę i podrzucę parę słów wyjaśnienia:

- 21 grudnia 2012 wszystkie planety znajdą się w nietypowej konfiguracji z gwiazdozbiorem Oriona (widoczny zimą), taka konfiguracja zdarza się raz na 12 tysięcy lat
- P.Geryl i G. Ratinckx podobno przetłumaczyli zapiski Majów, Egipcjan i Sumerów wróżące kataklizmy w tym dniu
- deklinacja – kąt, o jaki igła magnetyczna kompasu odchyla się od południka geograficznego
- inwersja – zmiana biegunów magnetycznych
- magnetyczne tornado – w jądrze ciekłym ziemi (tym zewnętrznym) występują tornada konwekcji od jądra stałego do płaszcza
- model Robertsa ( właściwie model Glatzmaiera i Robertsa) - to model do symulacji tornad magnetycznych, wykorzystujący technikę komputerową. Według tego modelu energią napędową gigantycznego termohydromechanicznego dynama jest wydzielające się w jądrze stałym ciepło z rozpadu jąder radioaktywnych oraz konwekcja w jądrze ciekłym połączona z działaniem sił Coriolisa, lepkości i Loretza
- siły Coriolisa - http://pl.wikipedia.org/wiki/Si%C5%82y_Coriolisa (sorry, za dużo)
- chron – okres ustabilizowanego magnetyzmu ziemi – naukowcy wyróżnili ich kilka. Obecnie żyjemy w epoce Brunhesa (polarności normalnej - analogicznej do współczesnej), trwa od 780 tys. lat temu do dziś. Wcześniej był chron Matuyamy o odwróconej polarności, jakieś 2,6 mln lat temu do 780 tys. lat temu. Jeszcze wcześniej była epoka Gaussa (normalna) - 3,4 mln do 2,6 mln lat temu i epoka Gilberta (odwrócona) - 5 mln do 3,4 mln lat temu
- dziwadełka kwarków – to tzw. „cząstki dziwne” –zawierające kwarki lub antykwarki dziwne. Dziwność polega na oznaczeniu różnicy liczby kwarków i antykwarków dziwnych tworzących daną cząstkę
- kwark - to jedna z dwóch grup cząstek elementarnych, które według dzisiejszego stanu wiedzy są niepodzielne

no, to to było chyba na tyle, mam nadzieję, że pomogłem

Drodzy Panstwo z redakcji FOGRA.

Przegladajac Wasza Internetowa Encyklopedie, z przykroscia zauwazylem, ze wasze
wyjasnienia hasel, przynajmniej w czesci dotyczacej Kosciola Katolickiego sa
przeklamane i tendencyjnie pisane. Oto dwa przyklady:

Inkwizycja (1184-1859)

Inkwizycja, Inquisitio Haereticae Pravitatis, Sanctum Officium, instytucja
policyjno-sadowa Kosciola katolickiego, siegajaca swymi poczatkami IV w.
Rzeczywista jednak dzialalnosc inkwizycji rozpoczela sie w 1184, gdy papiez
Lucjusz III rozkazal wszystkim biskupom zwalczanie herezji, a sady biskupie
otrzymaly nazwe sadów inkwizycyjnych. Ich tryb postepowania okreslil synod w
Tuluzie w 1229.

Grzegorz IX zadania inkwizycyjne powierzyl zakonowi dominikanów. Teoretyczne
podstawy dla dzialania inkwizycji wypracowal sw. Tomasz z Akwinu w Summa
Theologica (II. II, 11, 3). Twierdzil on w niej, ze heretyków nie nalezy
tolerowac, lecz trzeba karac smiercia.

Zadaniem inkwizycji byla walka z wszelkimi ruchami heretyckimi, czarownicami i
czarami, wszelkimi glosicielami teorii niezgodnych z dogmatami i oficjalna
doktryna kosciola. Ofiarami inkwizycji stawali sie uczeni, teologowie, ludzie
niewygodni dla wladz Kosciola lub lokalnych spolecznosci katolickich.

Najczestszymi sposobami dzialania inkwizycji byly: szpiegostwo, donosicielstwo,
przesluchania, tortury, palenie dziel, palenie heretyków na stosach. Wsród
inkwizytorów najwieksza slawe (w spisie dokumentów koscielnych wyrózniony jako
"gorliwy obronca prawowiernosci") zdobyl dominikanin niemiecki Sprenger, autor
ksiazki Malleus maleficarum (Mlot na czarownice). Ksiazka Sprengera pozostaje w
bezposrednim zwiazku z bulla Innocentego VIII, wg której kazda czarownica
pozostaje w stosunku plciowym z diablem. Ksiazka opisuje przesluchanie i
spalenie na stosach dziewiecdziesieciu czarownic. Ile rzeczywiscie kobiet
splonelo na stosach inkwizycyjnych pod zarzutem czarów do dzis nie ustalono. W
XVIII w. inkwizycja zostala zniesiona w wiekszosci krajów europejskich.
Najdluzej dzialala we Wloszech, bo az poza polowe XIX w. (do 1859).

Kopernik Mikolaj (1473-1543)

Kopernik Mikolaj (1473-1543) wybitny polski astronom, matematyk, lekarz,
prawnik,
tlumacz poezji wloskiej i ekonomista, pochodzil z rodziny wywodzacej sie z
mieszczan krakowskich. Urodzony w Toruniu studiowal w Krakowie (1491-95),
natepnie w Bolonii, Padwie i Ferrarze, gdzie w 1503 doktoryzowal sie z prawa
kanonicznego. Po powrocie do Polski zamieszkal w Lidzbarku Warminskim jako
lekarz i sekretarz swojego wuja, Lukasza Watzenrode, biskupa warminskiego.

W 1510 zostal kanonikiem warminskim i zamieszkal we Fromborku, prowadzil tam
obserwacje astronomiczne i pisal swe glówne dzielo. W czasie wojny
polsko-krzyzackiej byl zaangazowany w obrone Olsztyna (1520-1521). W latach
1517-1526 publikowal prace o reformie moneternej, sformulowal w nich prawo
wypierania lepszego pieniadza przez gorszy (nazywane prawem Greshama-Kopernika).

Kopernik jako pierwszy w czasach nowozytnych opracowal heliocentryczny model
Ukladu Slonecznego (heliocentryczna teoria), model ten oparty byl na trzech
zalozeniach: planety biegna po torach kolistych dookola Slonca, Ziemia jest
jedna
z planet oraz Ziemia obraca sie wokól wlasnej osi. Heliocentryczny model
Kopernika
opublikownany drukiem w dziele De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach
cial niebieskiech) w Norymberdze w roku jego smierci, opracowany byl ok. 20 lat
wczesniej i pojawial sie w odpisach rekopisów lub skrótach juz przed 1543.

Teoria Kopernika stala sie podstawa rozwoju nauk scislych w okresie renesansu
jej
zwolennikami byli m.in. J. Kepler i Galileusz, jej idee w dziedzinie kosmologii
rozszerzyli Thomas Digges (w Anglii) i Giordano Bruno (we Wloszech).

Pomimo ze dzielo Kopernika bylo dedykowane papiezowi Pawlowi III, zwolennicy
idei
Kopernikanskich popadali w konflikty z Kosciolem, a samo dzielo w 1616 znalazlo
sie na indeksie ksiag zakazanych, skad zostalo usuniete w 1828. Doswiadczalne
potwierdzenie ruchu orbitalnego Ziemi uzyskano dopiero w latach 20. XVIII w.,
po odkryciu przez J. Bradleya aberracji astronomicznej.
---------------------------------------------------------

Dlatego prosze o podanie mi z nazwiska i imienia autora/autorki tych tekstow,
abym mogl porozumiec sie z nim/nia, i przedstawic moje zastrzezenia.
Jednoczesnie mysle, ze Wasze wydawnictwo powinno jeszcze raz przejrzec
Encyklopedie i zastanowic sie nad wartoscia merytoryczna wielu okreslen w niej
zawartych.

Pozdrawiam,
Zbigniew Łabędzki
Oshawa, Kanada

Zostalem maniakalnym maniakiem MAKO wspinaczki
Mam najelepsze czasy w najwyzszych gorach
Mojego rekordu we wspinaczce na Altahe nie pobije nikt
Na Altahe jest najwiekszy szczyt w grze
Bioware błagam wypuscie to w formie wyscigow na XBLA

Po za tym u mnie domu wszyscy wydaja sie byc zdrowi

Mass Effect jest genialnym RPG. Glownie za sprawa wysmienitej fabuly podanej bardzo filmowo.
Zachwyca tez klimat i głebia swiata. W leksykonie bedacym swoista encyklopedia galaktyczna mozna zatanac na wiele godzin rozkoszujac sie chocby historia pierwszego ziemskiego spotkania z obca rasa i jego skutkami w postaci "wojny pierwszego kontaktu". Przyklad z brzegu oczywiscie bo leksykon zawiera doslownie wszystko. Opisy planet, gatunkow, technologi, polityki itd, itd. Ten swiat poprostu zyje. Aha, wszystkie informacje sa czytane!
Grafika jest przepiekna ale wszystko chrupie ( to na pewno nie jest 30fpsów) a lokacje w side questach powtarzaja sie caly czas. Kazda kopalnia czy zaginiony kosmiczny prom wygladaja tak samo i maja identyczne rozklady pomieszczen. Zachwyca za to design i wykonanie tych najwazniejszych lokacji oraz wyglad postaci. Twarze i mimika!!!
Gameplay jest niesamowicie intensywny jesli zatopimy sie w glownym watku. Ciagle cos sie dzieje, fabula zaskakuje, miejscowki zmieniaja sie jak w kalejdoskopie, cisnienie rosnie blyskawicznie. Prawda jest jednak taka ze od glownej intrygi skutecznie odciagaja side questy nazucajace nam sie bardzo nachalnie. NP podczas loadingu w windzie leci sobie radio a spiker opowiada cos o zaginionym promie. No i juz mamy side questa w dzienniku czy chcemy czy nie:) fajny patent tylko ze ja po ok 30 godzinach gry mialem glowny wątek w polowie a misje poboczne w ilosci 50 wykonanych:) Troche to jednak rozmywa fabule i rozleniwia tempo gry. Plusem jest jednak to ze jak sie wsiaknie w to robienie misji pobocznych i badanie planet w obrebie calej galaktyki to gra pokazuje swoje drugie oblicze. Bardzo midnych i ciekawych podrozy po ukladach slonecznych, poznawaniie planet, odkrywanie malych i wiekszych konfliktow na rubierzach przestrzeni. Po tych kilkudziesieciu wykonanych side'ach oczywiscie czuc wspominana powtarzalnosc lokacji ale misje sa czesto tak ciekawe ze absolutnie to nie nudzi. Od ok 10 lat nie trafilem na gre ktora wciagnela by mnie na prawie 50 godzin!

Drugi mega istotny element w tej grze to moralne wybory. System renegata i idealisty wymaga oczywiscie wielu questow zmuszajacych nas do powaznych decyzji. Tematy jakie upodobali sobie scenarzysci to oczywiscie modelowe przyklady wspolczesnych tematów trudnych. Mamy wiec w grze miejsce i na temat aborcji i kary smierci i eutanazji oraz kilka innych. Ba, trafi sie nawet watek z mozliwoscia oddania swego poparcia jednej dosc mocno prawicowej partii ktorej czlonkowie skanduja hasla w stylu "ziemia dla ziemian" Normalnie LPR! Poczulem sie jak w domu!
Warto zwrocic uwage na to ze rozwijajac kilka cech postaci zyskujemy dostep do nowych opcji dialogowych zwykle prowadzacych do lagodnego lub ostrego zazegnywania konfliktow. Niby nic nowego ale jednak w wykonaniu i glebi jest to kroczek do przodu dla calego gatunku RPG.

Nie samym gadaniem bohater rpga zyje i trzeba powalczyc czasem.
Tu Mass Effect mial stac sie wypasionym shoterem nawiazujacym do Gears of war. Czyli system oslon i wydawanie prostych rozkazów included:)
"Mial" bo Mass Effect shoterem jest tylko dobrym. Dynamicznym, widowiskowym ale banalnie prostym. Mamy szesc klas postaci: zlnierza, biotyka, technika i trzy miksy tych klas. W praktyce wyglada to tak ze zolnierz kosi wszystko ze znajdywanych badz kupowanych coraz lepszych karabinkow a biotyk pomaga ciskajac wrogami przy pomocy telekinezy ( bardzo widowiskowe) Technik z kolei leczy team i otwiera sejfy.
Prawda jest taka ze oslon i wydawania rozkazow uzywa sie tu zadko albo wcale. Opisany przezemnie uklad postaci wchodzi w zastepy wroga jak w maslo i nie spsob spocic sie prz zadnej walce. Czy to boss czy nie boss. Gralem na normalu- podejrzewam ze na hardzie jest lepiej. Mnie prostota rozgrywki nie denerwowala, wrecz przeciwnie gralo sie tak jakos przyjemnie i luzacko:) no moze irytuja troche przeciwnicy pchajacy sie pod lufe bo SI w Mass effect, na poziomie normal, nie zachwyca.
Warto poswiecic chwile na arsenal bo jest tego sporo. Co chwila wpada nam w rece mocniejsza bron czy lepszy pancerz a do wszystkiego mamy duzo ulepszen. Do broni sa to modyfikacje i ulepszenia amunicji do pancerzy np mocniejsze tarcze czy modul zapewniajacy szybsze leczenie. Jest tego cala masa i w zakladce "ekwipunek" spedzicie duuuzo czasu.

Mass effect to wielkie przezycie. Intergalaktyczny konflikt, polityka i badanie kazdego zadupia kosmosu pochlaniaja dzieki wspanialej grafice, filmowosci, ciekawej, zaskakujacej historii oraz dynamicznej walce. Zaden z elementow czystko technicznych nie zostal jednak dopracowany idealnie to widac ale naszczescie absolutnie to nie przeszkadza. Gra sie wysmienicie!

PLUSY:
- Uniwersum Mass Effect!
- ciekawa historia pelna zwrotow akcji
- "moralne wybory"
- masa side questow
- grafika i dzwiek

MINUSY:
- framerate!
- prosta walka
- system renegata i idealisty to tylko niezbyt duze rozwiniecie patentow z KOTOR.
- powtarzalnosc lokacji

Ocena: 8+

Dalej A

Apragsin (Apragsih) - boski posłaniec, na-znaczony przez Boga nad mieczem (zob. M. Ga-ster, The Sword o f Moses). Apragsin znany jest także jako Asi Asisi.
Apsintus -~ Piołun
Apsu - w mitologii babilońskiej Apsu jest (żeńskim?) aniołem otchłani, "ojcem' babiloń-skich bogów, a zarazem "żoną" Tamat. Apsu ostatecznie uśmierca jego (jej) syn, Ea (zob. Le-normant, Chaldean Magic; Mackenzie, Myths of Babylonia and Assyria).
Apudiel - jeden z siedmiu planetarnych władców podziemnego świata, zwanych przez Corneliusa Agrippę elektorami. Demon Ganael służy pod "połączonym zwierzchnictwem' Apudiela i Kamaela (zob. Conybeare, The Te-stament of Solomon).
Aputel - anioł przywołań, wzmiankowany w The Greater Key of Solomon Mathersa; także imię, które arcykapłan nosi na piersi, kiedy wkracza do najświętszego miejsca w Przybytku lub w Świątyni, zwanego Swięte Swiętych. Wie-rzono, że imię to, wymówione, ma moc wskrze-szania zmarłych, a wygrawerowane na złotym lub mosiężnym naczyniu chroni przed wszel-kim złem.
Arabonas - duch wzywany przez mistrza ce-remonii podczas obrzędów Salomonowych (zob. Grimorium Verum; Waite, The Book of Black Magic and of Pacts).
Arad - indoperski anioł opiekujący się religią i nauką; wspomina o rum Hyde w Historia Re-ligionis Veterum Persarum.
Araebel - anioł godziny szóstej, zarazem anioł służebny Samila (zob. Waite, The Leme-geton).
Arael (Ariel) - według De Claremonta (The Ancient's Book of Magic, s. 115) "jeden z duchów, które nauczyciele Talinudu uczynili książętami nad ludem ptasim".
Arafiel ("szyja Boga") - jeden z dostojników anielskich, reprezentujących "boską siłę, maje-stat i władzę"; także strażnik drugiej sali (pa-łacu) siódmego nieba. "Kiedy Arafiel H', książę, spotyka Asrulju, księcia, zdejmuje z głowy ko-ronę chwały i pada na twarz" (zob. hebrajska Księga Henocha).
Arajekael - jeden z wielu anielskich książąt naznaczonych przez Boga nad mieczem (zob. M. Gaster, The Sword o f Moses).
Arakael -~ Arakiel
Arakiba (Arakab, Aristikifa, Artakifa) - zły (upadły) anioł, który sprowadził na ziemię grzech, o czym opowiada etiopska Księga He-nocha. Arakiba pełni tam funkcję "dziesiętnika" armii odstępców.
Arakiel (Arakujel, Aracjel, Arkael, Sarakuael, Arkiel, Arkas) - jeden z dwustu upadłych aniołów, o których mowa w etiopskiej Księdze Henocha. Arakiel nauczył ludzi orientacji w te-renie. Jednakże w Księgach Sybilli Arakiel, jak się wydaje, nie jest aniołem upadłym - jest tam bowiem jednym z pięciu aniołów, które prowadzą dusze ludzkie na sąd (pozostali czte-rej to: Ramiel, Uriel, Samiel i Azjel). Imię Arakiel znaczy: "ten, który sprawuje władzę nad zie-mią" (zob. Charles, The Book of Enoch).
Araksjel - według etiopskiej Księgi Henocha, jeden z upadłych aniołów.
aralim -~ erelim
Aramaiti (Armaiti) - jeden z sześciu ~ Ame-sza Spentów, reprezentujący "świętą zgodę" (zob. Gaynor, Dictionary of Mysticism).
Arariel (Azariel, Uzjel?) - lekarz głupoty oraz jeden z siedmiu aniołów rządzących ziemią. W literaturze talmudycznej Arariel jest zazwy-czaj aniołem naznaczonym nad wodami ziemi. Jest przywoływany przez rybaków modlących się o dobry połów (zob. Spence, An Encyclopedia of Occultism; Universal Jewish Encyclopedia; Gay-nor, Dictionary of Mysticism).
Ararita -imię wypisane na kabalistycznej pieczęci oraz przywoływane w zaklęciach Sa-lomonowych zmuszających demony do posłu-szeństwa. Wyryte na przedmiocie ze złota da-wało gwarancję, że jego właściciel nie umrze nagłą śmiercią. Słowo "Ararita" uważano za verbum inenerrabile (niewysłowione imię) Boga (zob. Barrett, The Magus, t. 2; Mathers, The Grea-ter Key of Solomon).
Arasbarasbiel - według Ozar Midrashim (t. 1, s. 116), anioł strzegący szóstego nieba. Arasek - jedna z form imienia ~ Nisroch (Nisrok). Zob. Hayley, The Poetical Works of John Milton.
Aratiel - anioł pierwszej godziny nocy, słu-żący pod Gamielem (zob. Waite, The Lemegeton). Aratron - pierwszy z duchów olimpijskich rządzących planetą Saturn; włada 49 spośród 196 prowincji olimpijskich. Reprodukcję pieczęci Aratrona zob. w: Malchus, The Secret Grimoire of Tunel, s. 22. Aratron jest nauczycielem alchemii, magii i medycyny, posiada także zdolność czy-nienia ludzi niewidzialnymi. Prócz tego obdarza płodnością kobiety pragnące mieć potomstwo. Arauchia - imię anioła zapisane po hebrajsku na trzecim pentagramie planety Saturn (zob. Shah, The Secret Lore of Magic; Mathers, The Grea-ter Key of Solomon).
Arazjel (Arazjal, Atriel, Esdriel, Sahariel, Se-riel, Sariel itd. - "moim księżycem jest Bóg") - anioł, który zgrzeszył, zstępując na ziemię, aby związać się z kobietą śmiertelną. Arazjel, wraz z Bagdalem, rządzi znakiem Byka (zob. etiopska Księga Henocha; Levi, Transcendental Magic; a także Prince of Darkness).
Arbatel - anioł "objawiając', wspomniany w Arbatel of Magic (zob. Waite, The Lemegeton).
Arbgdor - w Księdze Razjela (Sefer Raziel), anioł władający jednym z dwunastu miesięcy (zob. Trachtenberg, Jewish Magic and Supersti-tion, s. 99).
Arbiel - anioł służebny Anaela, władca godzi-ny szóstej (M. Gaster, Wisdom of the Chaldeans).
Archan - anioł sprawujący władzę nad "niż-szymi promieniami Księżyca"; bywa utożsa-miany z ~ Arkanem (zob. Heywood, The Hie-rarchy o f the Blessed Angels).
Archana - imię anioła zapisane po hebrajsku na piątym pentagramie planety Saturn (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon).
Archas - z niewidzialnych głębin Bóg wez-wał Archasa, "wielkiego, mocnego i bardzo czerwonego", i rozkazał temu przedwiecznemu duchowi, aby się podzielił. A kiedy Archas się podzielił, "wyłonił się zeń świat, ogromny i bar-dzo ciemny, przynosząc ze sobą całą rozmaitość ziemskich stworzeń". Taki opis powstania (nie stworzenia) ziemi, zawiera słowiańska Księga Henocha.
Archer - duch władający znakiem Wodnika; pełni tę funkcję wraz z Sakmakielem (zob. Levi, Transcendental Magicy.
Archistrateg (Arhistratig, "wódz zastępów') - podczas wizyty Henocha w niebie Bóg na-zywa Michała "moim rzecznikiem, moim arcy-strategiem" (zob. etiopska Księga Henocha 33, 11). Identycznym tytułem obdarza Michała (Mi-haila) rumuńska wersja Apokalipsy Abrahama. W tekście tym łzy Michała, "zwiastuna śmier-ci, uronione nad bliskim zgonu Abrahamem, "spadły do miednicy i zamieniły się w drogo-cenne klejnoty". Podanie to zamieszcza również Ginzberg w The Legends of the Jews, t. 1, s. 300. [Określenie Michała jako archistratega pojawia się także w bogomilskim apokryfie Zapasy Sa-tanaela z Archaniołem Michałem oraz w połu-dniowosłowiańskim Apokryfie o sprawiedliwym Henochu (zob. Siedem niebios i ziemia, s. 22, 34) - przyp. tłum.]
Arcicjasz - anioł Ziemi (zob. Schwab, Voca-bulaire de I'Angelologie).
Ardarel - w okultyzmie, anioł ognia; -~ Ga-briel, Natanel (zob. Papus, Traite Elementaire de Science Occulte).
Ardefiel lub Ardesjel - jeden z 28 aniołów władających 28 pałacami Księżyca (zob. Barrett, The Magus).
Ardibehist - w mitologii staroperskiej, anioł kwietnia oraz jeden z -~ Amesza Spentów. Ar-dibehist jest także władcą trzeciego dnia każ-dego miesiąca (zob. The Dabistan, s. 35, 136). Ardouisur (Arduiszer) - w zaratustriani-zmie, żeński ized (cherubin). jedną z funkcji tego anioła jest obdarzanie kobiet płodnością, łaską łatwego porodu oraz odpowiednią ilością po-karmu (tj. mleka). Nazywano go "dawcą żywej wody" (zob. The Dabistan, s. 167; King, The Gno-stics and Their Remains, s. 106).
Ardour (Ardur) - według Schwaba (Vocabu-laire de I'Angelologie) anioł rządzący żydowskim miesiącem tamuz (czerwiec-lipiec).
Arehana -imię anioła zapisane na trzecim pentagramie planety Saturn (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon).
Arel - anioł ognia, którego imię widnieje na siódmym pentagramie Słońca. Arel jest też anio-łem przywoływanym podczas obrzędów ma-gicznych (zob. M. Gaster, The Sword of Moses).
Arfiel - jedno z imion anioła Rafała (Rafaela). W Pirke Hejchalot Arfiel jest aniołem stróżem zamieszkującym drugie niebo (zob. Schwab, Vocabulaire de I'Angelologie).
Arfugitonos - według Objawienia Ezdrasza, jeden z dziewięciu aniołów, którzy będą spra-wować władzę "w dniu końca świata" (zob. The Ante-Nicene Fathers Library, t. 8, s. 573). toga królowej Elżbiety, imię Ariel powstało z połączenia imion Anael i Uńel. W Burzy Sze-kspir "obsadził" Ariela w roli ducha powietrz-nego. W Raju utraconym Ariel jest zbuntowa-nym aniołem, który pierwszego dnia bitwy w niebie zostaje pokonany przez serafińa Ab-diela. Poeta Shelley sam przedstawiał się jako Ańel, i tak też Maurois zatytułował jego bio-grafię. Sayce ("Athenaeum", październik 1886) dopatruje się związku między Ańelem i erelim, chórem aniołów utożsamianych z tronami (zob. Dialog Zbawiciela; Butler, Ritual Magic; Bonner, Studies in Magical Amulets).
Arhistratig - Archistrateg
Arhum Hii (Rhum) - w mandaizmie, jeden z matki (uthri, aniołów) Gwiazdy Polarnej.
Arias - anioł władający wonnymi ziołami. W okultyzmie Arias jest uważany za demona i jednego z dwunastu markizów imperium pie-kielnego (zob. De Plancy, Dictionnaire Infernal).
Ariel (Arael, Ariael, "lew Boży") -imię anioła w apokryficznej Czwartej Księdze Ezdrasza, a tak-że w The Greater Key of Solomon Mathersa, The Grand Grimoire i licznych traktatach poświęco-nych magii, gdzie przedstawiano go z głową lwa. Cornelius Agńppa pisał: "Ariel to imię anioła, czasem także demona, również miasta zwanego Ańopolis, gdzie czczą go jako bożka". W The Hierarchy of the Blessed Angels Heywooda Ariel jest jednym z siedmiu aniołów rządzących wodami, a także "potężnym władcą ziemi". Mi-stycy żydowscy używali imienia Ańel jako poetycznego określenia Jerozolimy. Również w Biblii Ariel to symboliczna nazwa Jerozolimy (zob. Jz 29,1). W pismach okultystycznych Ariel jest "trzecim archontem wiatrów". Wspomina się tam także o Ańelu jako pomocniku Rafała (Rafaela) w leczeniu chorób (zob. M. Gaster, Windom of the Chaldeans). W koptyjskiej Pistis Sofia, Ariel jest aniołem kary przebywającym w piekle, spełniającym tę samą funkcję, co man-dajski ~ Ur. W Testamencie Salomona anioł ten jest zwierzchnikiem demonów. W tradycji gno-styckiej Ańel jest władcą wiatru i bywa utoż-samiany z Jaldabaotem. W kabale praktycznej jest to anioł upadły, pierwotnie należący do chó-ru cnót. Według Johna Dee, nadwornego astro-
Ariok (Ańuch, Orioch, Arioch - "srogi lew") - w Księdze Rodzaju 14, 1 Ariok jest królem Ellasaru. W legendzie żydowskiej Ariok jest aniołem stróżem przodków i potomków Heno-cha, wyznaczonym przez Boga do strzeżenia pism patriarchy. Według innych źródeł Ariok jest demonem zemsty, stronnikiem Szatana, upadłym aniołem (jak w Raju utraconym Milto-na, gdzie podczas bitwy w niebie ulega serafi-nowi Abdielowi). [Według De Plancy'ego (Słow-nik wiedzy tajemnej, s. 16) Arioch jest demonem zemsty, lecz "posługuje się zemstą tylko wobec tych, którzy sami się do niej uciekają" -przyp. tłum.] W Pierce Penilesse Nasha znajduje się wzmianka o "wielkim Arioku, którego nazy-wają duchem pomsty" (zob. Schwab, Vocabulaire de I'Angelologie; De Plancy, Dictionnaire Infernal, wyd. 1863, gdzie Ariok, jako demon zemsty, zo-stał przedstawiony ze skrzydłami nietoperza; de Claremont, The Ancient's Books of Magic).
Ariuch ~ Ariok, Orioch
Arkadiusz - w Buncie aniolów Anatola Fran-ce'a, "ziemskie" imię anioła -ł Abdiela.
Arkan - król aniołów powietrza, władca po-niedziałku. Aniołami służebnymi Arkana są: Bylet, Misabu i Abuhaza (zob. Barrett, The Ma-gus, t. 2).
Armaita (Aramaiti, Armaiti) - w mitologii perskiej, jeden z sześciu lub siedmiu ~ Amesza Spentów, czyli archaniołów. Jest duchem pra-wdy, mądrości i dobra, który wcielił się w czło-wieczą postać i zstąpił na ziemię, "aby służyć pomocą dobrym ludziom" (zob. Grundriss der iranischen Philologie, t. 3; Forlong, Encyclopedia of Religions; Redfield, Gods. A Dictionary of the Deities of All Lands).
Armaros (Armers, Farmaros, Abaros, Arearos) - jeden z upadłych aniołów, o których wspo-mina etiopska Księga Henocha. Armaros uczy "odczyniania uroku". Według R.H. Charlesa imię Armaros może być zniekształceniem imie-nia Araros.
Armas - anioł przywoływany podczas ob-rzędów magicznych na zakończenie szabatu (zob. Trachtenberg, Jewish Magic and Supersti-tion, s. 102).
Armasa ("potężny władca") - anioł przywo-ływany w aramejskich zaklęciach magicznych (zob. Montgomery, Aramaic Incantation Texts from Nippur).
Armazjel (Armisael?) - gnostycki anioł, wzmiankowany w: Doresse, The Secret Books o f Egyptians Gnostics, s. 198.
Armen (Ramiel? Arakiel? Barakuel?) - jeden z upadłych aniołów, o których wspomina etiop-ska Księga Henocha 69.
Armers (~ Armaros) - w wierszu Marka Van Dorem The Prophet Enoch Armers jest jed-nym z upadłych aniołów.
Armesi - anioł dziesiątej godziny dnia, słu-żący pod zwierzchnictwem anioła Oriela (zob. Waite, The Lemegeton, s. 68).
Armesjel - według Waite'a (The Lemegeton, s. 69), anioł czwartej godziny nocy, służący pod Jefiszem.
Armie - w Raju utraconym Miltona nazwa jednego z chórów anielskich (zob. West, Milton and the Angels, s. 135).
Armiel - anioł jedenastej godziny nocy, słu-żący pod aniołem Dardielem.
Armimas (Armimimas) - anioł przywoływa-ny w czasie obrzędów magicznych na zakończe-nie szabatu; -~ Hermes, Ormuzd (zob. Trachten-berg, jewish Magic and Superstition, s. 100).
Armisael - anioł łona kobiecego. Zgodnie z zaleceniem Talmudu, modląc się o lekki po- ród, należy dziewięć razy odmówić Psalm 20, a jeśli to nie pomoże, wówczas winno się wy-powiedzieć następujące wezwanie: ;,Zaklinam cię, Armisaelu, aniele, który władasz łonem, abyś pomógł tej kobiecie i dziecku w jej ciele" (zob. Trachtenberg, Jewish Magic and Supersti-tion, s. 202).
Armogen --~ Harmozej
Armon - anioł drugiej wysokości, przywoły-wany w zaklęciach magicznych (zob. Almadel Salomona).
Arsjalaliur - anioł posłany do Henocha ze specjalną wiadomością od Boga; także anioł, któ- ry ostrzegł Noego o zbliżającym się potopie (zob. Życie Adama i Ewy). Imię to jest zniekształceniem, bądź zbitką słów: Izrael i Uriel (zob. etiopska Księga Henocha 10, w wydaniu Dillmana).
Artakifa - archanioł wspominany w legen-dach o Henochu.
Aruru - w mitologii sumeryjskiej, żeńska wysłanniczka bogów, która ulepiła człowieka z gliny. Aruru była matką Gilgamesza.
Arwial (Awial) - jeden z aniołów strzegą-cych czwartego nieba (zob. Ozar Midrashim, t. 1, s. 16).
Aryman (Ahriman, Ariman, Ahraman, Dahak, Angra Mainju - "Zły Duch") - perski książę zła, pierwowzór chrześcijańskiego Szatana. We-dług Zaratustry, który był kuszony przez Ary-mana, ale wyszedł z tej próby zwycięsko, to właśnie Aryman sprowadził śmierć na ziemię, zabijając pierwowzór człowieka i zwierząt (zob. Forlong, Encyclopedia of Religions). W czasach poprzedzających panowanie dynastii Sasani-dów Aryman nie był uważany za ducha całko-wicie złego. Mazdajscy magowie składali mu ofiary. Aryman dorównuje potęgą swemu bliźniaczemu duchowi, Ahura Mazdzie, ale, zgodnie z przepowiednią Zaratustry, ostatecz-nie zostanie pokonany przez "wszechwiedzą-cego pana nieba i ziemi' (zob. Boyce, Zaratu-sztrianie).
Arzal (Arzel) - jeden z czterech aniołów Wschodu, "wspaniałych i życzliwych aniołów', przywoływanych wówczas, gdy inwokant prag-nie "zaczerpnąć ze skarbnicy mądrości Stwórcy" (zob. Gollancz, Clavicula Salomonis).
Asach (Asak) - anioł przywoływany w mod-litwach magicznych (zob. Grimorium Verum).
Asad - w legendach arabskich, anioł przywo-ływany podczas obrzędów magicznych (zob. Shah, Occultism..., s. 152).
Asael ("ten, którego stworzył Bóg") - anioł służebny Szemhazaja, który współżył z córkami ludzkimi; a zatem, jest to anioł upadły. (~ Aza-el; Azazel).
Asaf - wódz aniołów śpiewających Bogu hymny pochwalne w nocy, podobnie jak anioł Heman dowodzi zastępami aniołów w czasie śpiewów porannych, a Jedutun - wieczor-nych (zob. Zohar). Asafowi zostały przypisane Psalmy 50 i 73-83. Według legendy żydowskiej Asaf jest także ojcem medycyny. Nachmanides (Torat-ha-Adam) wspomina o "Żydzie Asafie" i jego księdze o metodach leczenia.
Asafsisjel - w literaturze Hejchalot (Maase Merkawa), anioł strzegący siódmej sali (pałacu) nieba.
Asakro (Asarka) - w czarnej magii, anioł przywoływany w modlitwach i zaklęciach.
Asaliasz - w kabale, anioł chóru cnót, służą-cy pod zwierzchnictwem Rafała (Rafaela). Spra-wuje pieczę nad sprawiedliwością. W The Ma-gus Barretta jest on jednym z 72 aniołów no-szących mistyczne imię Szemhameforasz. Reprodukcję pieczęci Asaliasza zob. w: Ambe-lain, La Kabbale Pratique, s. 281.
Asamkis - w literaturze Hejchalot (Maase Merkawa), anioł strzegący siódmej sali (pałacu) nieba.
Asarel - w literaturze Hejchalot (Maase Mer-kawa), anioł strzegący czwartej sali (pałacu) nieba.
Asariel ("ten, którego związał Bóg [przysię-gą]") - jeden z 28 aniołów władających 28 pa-łacami Księżyca.
Asarka ~ Asakro
Asasjasz - jedno z wielu imion anioła Meta-trona.
Asasjel - anioł czwartku, pełniący tę funkcję wraz z Sachielem i Kasjelem. Asasjel jest też jednym z duchów władających planetą Jowisz (zob. de Abano, Heptameron; Barrett, The Magus, t. 2; Malchus, The Secret Grimoire of Turiel).
Asat (Asach) - anioł przywoływany w Sa-lomonowych zaklęciach magicznych (zob. Gri-morium Verum).
Asbiel ("ten, który uciekł od Boga') -w etiop-skiej Księdze Henocha Asbiel został zaliczony do aniołów upadłych. "Udzielił świętym synom Bo-żym fałszywej rady i namówił ich do grzechu z córkami ludzkimi".
Asboga -~ Azbuga JHWH
Asderel (Asredel, Asradel Szariel) - imię bę-dące zniekształceniem imienia Sahariel. Asderel jest złym archaniołem objaśniającym ludziom bieg Księżyca (zob. Charles, The Apocrypha and Pseudoepigrapha of the Old Testament).
Asentaker - w kabale, anioł pokrewny Lela-helowi.
Aser Kriel - według kabały, niewysłowione imię Boga wyryte na napierśniku noszonym przez Mojżesza i Aarona. Jak głosi tradycja, nikt, kto nosi taki napierśnik, nie umrze na-głą śmiercią (zob. Szósta i siódma księga Mojże-szowa).
Aseu - w kabale, anioł pokrewny Anauela.
Asfa'el ("Bóg pomaga") - w etiopskiej i sło-wiańskiej Księdze Henocha Asfa'el jest władcą jednego z dwunastu miesięcy oraz "tysięczni-kiem zastępów niebiańskich". Charles (The Book of Enoch) określa Asfa'ela jako anioła roku prze-stępnego, służącego pod zwierzchnictwem czte-rech wodzów. Uważa się, że imię Asfa'el po-wstało na skutek inwersji imienia Hilujasef lub Josef-el.
Asimon (Atimon) - anioł wymieniony w Ma-:.iche Elion (Anioły na wysokości), a to dzielo, z kolei, powołuje się na Zohar.
Asimonem - anioł przyzywany w Salomono-wych zaklęciach magicznych czyniących czło-W eka niewidzialnym (zob. Mathers, The Greater i~ey of Solomon, s. 45).
Asimor - w literaturze Hejchalot Asimor jest iwinym z siedmiu aniołów zwanych książętami władzy; sześciu pozostałych to: Kalmija, Boel, Psachar, Gabriel, Sandalfon i Uzjel (zob. Mar-gouliath, Malache Elion, s. 17).
Asjel ("stworzony z Boga") - w apokryficz-nej Czwartej Księdze Ezdrasza, jeden z pięciu "mężów" (tj. aniołów) wyznaczonych przez Bo-ga do przepisania 94 ksiąg podyktowanych przez Ezdrasza. Czterej pozostali "mężowie" to: Dabria (Ekanus), Selemia, Selekucja i Sarea (Sar-ga). "Dwadzieścia cztery to księgi kanoniczne Starego Testamentu, a pozostałe siedemdziesiąt to księgi ezoteryczne, przeznaczone jedynie dla wtajemniczonych" (zob. Rubinkiewicz, Wpro-wadzenie do apokryfów Starego Testamentu, s. 100). Według Księgi Razjela, Asjel to anioł uzdrowie-nia (zob. Schwab, Vocabulaire de I'Angelologie; Rafał). W Testamencie Salomona Asjel jest diabłem, który demaskuje złodziei i potrafi odnaleźć ukryte skarby. Jego podobizna wid-nieje na amulecie mającym chronić przed nagłą i niespodziewaną śmiercią (zob. Grillot, A Pic-torial Anthology of Witchcraft, Magic and Alchemy, s. 342).
Askobaj - anioł przywoływany w Salomono-wych zaklęciach magicznych, zwłaszcza pod-czas egzorcyzmów wosku (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon).
Asmadaj - jeden z dwóch "potężnych tro-nów, o których wspomina Milton w Raju utra-conym (VI, 463). Uriel i Rafael pokonali jednak Asmadaja oraz jego towarzysza Adremelecha - aniołów, "co pragnęły z Bogiem / zrównać się, gardząc wszystkim, co poniżej"; ~ Asmo-daj. [W polskim przekładzie Raju utraconego As-madaja zastąpił Asmodeusz - przyp. tłum.]
Asmodaj (Aszmedaj, Asmodiusz, Sidonej) -według Budge'a (Amulets and Talismans, s. 377), upadły anioł, "który ma skrzydła, polatuje to tu, to tam, oraz zna tajemnice przyszłości'. Asmo-daj uczy matematyki i potrafi uczynić człowieka niewidzialnym. Jest też wodzem 72 legionów duchów piekielnych. Przywołany, ukazuje się pod postacią istoty o trzech głowach (byka, ba-rana i człowieka). Asmodaj jest jednym z boha-terów poematu Johna Drydena, The State of In-nocence. Odmianą tego imienia jest Hasmodaj - jeden z demonów Księżyca (zob. De Plancy, Dictionnaire Infernal; Butler, Ritual Magic; Waite, The Lemegeton; Shah, The Secret Lore of Magic).
Asmodaj - anioł przywoływany podczas eg-zorcyzmów wosku (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon).
Asmodel - w magii obrzędowej, anioł kwiet-nia. Jest także władcą znaku Byka (zob. Cam-field, A Theological Discourse of Angels). Pierwot-nie Asmodel był jednym z wodzów chóru che-rubinów. Obecnie, jak czytamy w koptyjskiej Pistis Sofia, jest demonem kary. Kabała zalicza go do dziesięciu sefirot zła i nieczystości (zob. Barrett, The Magus; De Plancy, Dictionnaire In-fernal; Ambelain, La Kabbale Pratigue).
Asmodeusz ("duch zła") - imię pochodzi od aeszma dewa, a sam Asmodeusz jest bardziej per-skim niż żydowskim diabłem. Niemniej został włączony do tradycji żydowskiej, gdzie uważa-ny jest za ducha zła. Zdaniem Forlonga (Ency-klopedia of Religions) Asmodeusz to "talmudycz-ny Aszmedaj, demon przejęty z Zend Aszmade-wy" i "wściekły diabeł"; według Forlonga to właśnie Asmodeusz upił Noego. W Księdze To-biasza (3, 8; 8, 3) Asmodeusz jest złym duchem, który zabił siedmiu nowo poślubionych mężów Sary i który, pokonany przez anioła Rafała (Ra-faela), uciekł "aż do Górnego Egiptu". W demo-nologii Asmodeusz, jest zarządcą piekielnych domów gry. Zdaniem demonologa Wierusa, wzywając Asmodeusza, należy zdjąć nakrycie głowy, w przeciwnym razie demon oszuka przy-wołującego. Barrett (The Magus, t. 2) przedstawia Asmodeusza jako jedno z "naczyń gniewu Bo-żego". Asmodeusz jest głównym bohaterem po-wieści Lesage'a Diabeł kulawy. W The Devil's Own Dear Son Cabbela Asmodeusz jest synem pierw-szej żony Adama, Lilit, i demona Samaela. Z ko-lei w Księdze świętej magii Abra-Melina czytamy, że "zdaniem niektórych rabinów Asmodeusz był śmiertelnikiem, owocem kazirodczego związku Tubal-Kaina z jego siostrą Naamą; zda-niem innych, był on demonem nieczystości". [Według jeszcze innej legendy Asmodeusz na-rodził się ze związku Adama z Lilit (zob. Graves, Patai, Mity hebrajskie, s. 67) - przyp. tłum.] W tradycji żydowskiej Asmodeusz jest teściem demona Bar Szalmona. W tradycjach o Salomo-nie Asmodeusz występuje także pod imionami Saturn, Markolf i Morolf. [Jak głosi legenda, As-modeusz został pojmany przez Salomona i zmu-szony do pomocy przy budowie Świątyni. Zdo-łał jednak oszukać króla, następnie wygnał go z królestwa i sam zasiadł na tronie. "Po długiej żebraczej wędrówce Salomon powrócił i przepę-dził Asmodeusza" (zob. Unterman, Encyklopedia tradycji i legend żydowskich, s. 32; Ze skarbnicy mi-draszy, s. 140-142,169-181) - przyp. tłum.] De-mon ten jest uważany za wynalazcę wszelkiej rozrywki, muzyki, tańca, sztuki dramatycznej oraz "nowych mód francuskich" (zob. Michaelis, Admirable History of the Possession and Conversion of a Penitent Woman; Waite, The Book of Black Ma-gic and of Pacts; Młot na czarownice). [W Talmu-dzie Asmodeusz, król demonów, jest "władcą nad wszystkimi sprawami dotyczącymi liczb parzystych" (zob. Cohen, Talmud, s. 298). Zgod-nie z tradycją okultystyczną "Asmodeusz nale-żał przed swym upadkiem do grona serafinów", obecnie jest demonem, który "napełnia męż-czyzn żądzą, prowadzącą do wiarołomstwa" (zob. Holroyd, Powell, Sekrety magii, s. 117). Ponadto "obdarza magicznymi pierścieniami; pokazuje, jak stać się niewidzialnym; uczy geo-metrii, arytmetyki, astronomii i nauki o ruchu. Zna również miejsca ukrycia skarbów". Wezwa-ny, ukazuje się jako książę "o trzech głowach: byczej, ludzkiej i baraniej. Ma też ogon węża, gę-sie nogi i zieje ogniem'. Dosiada smoka i dzierży w dłoniach chorągiew i włócznię (zob. De Plan-cy, Słownik wiedzy tajemnej, s.17) - przyp. tłum.]
Asradel - Asderel
Asrael - anioł, tytułowy bohater opery Alber-to Franchettiego. Libretto opiera się na starej fla- mandzkiej legendzie: Asrael zakochuje się w anielicy o imieniu Nefta, muszą jednak się rozstać, by ponownie połączyć się w niebie. Po raz pierwszy opera ta została wystawiona w no-wojorskiej Metropolitan Opera w 1890 roku.
Asron - jeden z licznych aniołów strzegących bram Wschodniego Wiatru (zob. Ozar Midra-shim t. 2, s. 316).
Astachot (Astrachios, Astrochio) - anioł przy-woływany podczas egzorcyzmów wody (zob. Grimorium Verum; Shah, The Secret Lore of Magicy.
Astad - w mitologii staroperskiej, anioł 26 dnia każdego miesiąca. Astad pełnił służbę przy 64 spośród 100 bram raju (zob. The Dabistan, s. 166).
Astafajos - w gnostycyzmie, jeden z siedmiu aniołów obecności. W doktrynie ofickiej Asta-fajos jest jednym z siedmiu archontów zrodzo-nych z Jaldabaota. Jak podaje Orygenes (Przeciw Celsusowi, s. 307-308), jest on "władcą trzeciej bramy" i "rządcą pierwszego elementu, wody", a jego imię wywodzi się z "nauk magicznych". Według niektórych źródeł Astafajos był jednym z siedmiu synów Sydyka (Melchizedeka); we-dług innych imię to jest jedną z form imienia Szatan. W teogonii fenickiej Astafajos był przed-wieczną istotą niebiańską. Według Kinga (The Gnostics and Their Remains, s. 214-215) Astafajos to "żydowski anioł planety Merkury" (por. [hasło] "Gnosticism" w: Catholic Encyclopedia; Grant, Gnosticism and Early Christianity).
Astagna (Astrgna) - anioł piątego nieba, wład-ca wtorku. Przywołując Astagnę, inwokant po-winien być zwrócony twarzą na zachód (zob. Barrett, The Magus).
Astaniel - jeden z anielskich książąt nazna-czonych przez Boga nad mieczem.
Astaribo - w średniowiecznych traktatach magicznych, jedno z imion ~ Lilit.
Astarot (Asterot) - niegdyś serafin, obecnie wielki książę piekieł (zob. Waite, The Lemegeton; Spence, An Encyclopaedia of Occultism). Zdaniem Michaelisa (Admirable History of the Possession and Conversion of a Penitent Woman) Astarot był księciem chóru tronów. W piekle Astarot "chęt-1ie opowiada o upadku [aniołów], nie przyzna-je się jednak, że sam jest jednym ze zbuntowa--wch duchów" (zob. Wierus, Pseudo-Monarchia). lak twierdzi Barrett (The Magus, t. 1), "w języku greckim imię Astarota brzmi: Diabolus". We-3ług Grimorium Verum miejscem stałego pobytu Astarota jest Ameryka. Wezwany, Astarot zja-wiia się w postaci "pięknego anioła jadącego na :uroku, w prawej ręce trzyma żmiję. Nie wolno ~dnak dopuszczać go zbyt blisko, bo przeraź-~iwie cuchnie". Jak podaje De Plancy (Słownik wiedzy tajemnej, s. 17), Astarot "czczony był przez Filistynów i mieszkańców Sydonu". Obec-aie pełni funkcję wielkiego skarbnika piekła, gidzie naucza sztuk wyzwolonych. Jak głosi le-genda, Astarot był "jednym z siedmiu książąt piekieł, którzy odwiedzili Fausta. Według an-gelskiej tradycji pojawia się jako wąż o cegla-aoczerwono mieniącym się ogonie, dwu żół-tych silnych i krótkich nogach, białożółtawym brzuchu, rudobrązowej szyi i ostrym szpikulcu zakończonym na kształt kolca jeża".
Astarte (Aszterot, Asztoret, Isztar-Wenus) -główne żeńskie bóstwo starożytnych Fenicjan, Syryjczyków i Kartagińczyków. Astarte była sy-ryjską boginią księżyca i płodności, pierwowzo-rem greckiej Afrodyty. Jako Asztarte, czczona była przez Sydończyków, tj. Fenicjan (zob. 2 Krl 2, 13). W okultyzmie Astarte jest żeńskim de-monem kwietnia. W Raju utraconym I, 509-510, jest upadłym aniołem, utożsamianym z Asto-retem (zob. Redfield, Gods. A Dictionary of the Deities of All Lands). [Według De Plancy'ego (Słownik wiedzy tajemnej, s. 17) Astarte jest "sa-micą Astarota" i przedstawiana jest "z głową jałówki' - przyp. tłum. ]
Astel - duch planety Saturn (zob. Malchus, The Secret Grimoire of Turiel).
Asteraot - jeden z siedmiu wielkich władców planetarnych. Jak głosi legenda, anioł ten zwy-ciężył jednego z siedmiu żeńskich demonów, przywołanych przez króla Salomona (zob. he-brajska Księga Henocha; Conybeare, The Testa-ment of Solomon).
Astiro - w kabale, anioł pokrewny ~ Mehie-lowi.
Astm (Kunia X) - w The Sword of Moses M. Gastera, jeden z czternastu aniołów przy-woływanych w zaklęciach magicznych; także jedno z niewysłowionych imion Boga.
Astoret (Astarte) - w Raju utraconym I, 509--510, upadły anioł.
Astrachios - anioł przywoływany podczas egzorcyzmów wody. W The Greater Key of So-lomon Mathersa nosi imię Herachio (zob. Gri-morium Verum); -~ Astachot.
Astrael Jao Sabao - anioł znany także jako Astrael lub Istrael. Imię Astrael Jao Sabao zna-leziono na żydowskich amuletach magicznych (zob. Seholem, Jewish Gnosticism, Merkabah My-sticism, and Talmudic Tradition; Conybeare, The Testament of Solomon).
Astrgna ~ Astagna
Astrokon - anioł ósmej godziny nocy, służą-cy pod Narkorielem (zob. Waite, The Lemegeton).
Astrompsuchos (Etrempsuchos, Strempsuchos) - w gnostycyzmie, strażnik siedmiu niebios. Według Hipolita Astrompsuchos był jedną z istot niebiańskich czczonych przez peratów (zob. Legge, Forerunners and Rivals of Christianity I, 107).
Astroniel - anioł dziewiątej godziny dnia, słu-żący pod Wadrielem (zob. Waite, The Lemegeton).
Aszael X - anioł przywołań (zob. M. Gaster, The Sword of Moses).
Aszamdon - jedna z wersji imienia ~ Szam-dan (zob. Bamberger, Fallen Angels, s. 171).
Asza Wahiszta - w zaratustrianizmie, jeden z sześciu lub siedmiu ~ Amesza Spentów, ar-chanioł "słusznego ładu" (zob. Grundriss der ira-nischen Philologie, t. 3; Boyce, Zaratusztrianie).
Aszkanizkael - w literaturze Hejchalot (Ma-ase Merkawa), anioł strzegący sali (pałacu) siódmego nieba.
Aszmedaj (Aszmodaj, Asmodee, Asmadaj, As-modeusz, Chammadaj, Sydonaj) - w tradycji rabinackiej, posłaniec Boga, a zatem anioł. Jed-nakże, jako przeciwnik Salomona oraz władca Południa dowodzący 66 legionami duchów, postrzegany jest zwykle jako anioł zła; niektóre źródła okultystyczne wręcz utożsamiają go z wężem, który skusił Ewę w ogrodzie Edenu (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon). Do-bry czy zły, anioł czy demon, zazwyczaj uwa-żany jest za ducha nieszkodliwego. Opisuje się go jako cherubina, "księcia szedim (demonów)", oraz "wielkiego filozofa" (zob. Jung, Fallen An-;els in Jewish, Christian and Mahommedan Litera-~ure; Muller, History of Jewish Mysticism).
Aszmodiel - w okultyzmie, anioł zodiakalny rządzący znakiem Byka (zob. Jobes, Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols).
Aszraud - wedlug Mathersa (The Greater Key _~f Solomon), "książę naznaczony nad aniołami i cesarzami".
Aszriel (Azrael, Azriel, Azariel - "ślubowa-nie Boże") - jeden z siedmiu aniołów włada-jących ziemią. Jest aniołem, który w chwili ~mierci człowieka oddziela jego duszę od ciała. w kabale jest przyzywany jako lekarz głupoty (zob. pisma Mojżesza Botarela).
Aszrulju (Aszruliai, Asrulju - "ten, który skłania do zastanowienia') - jedno z dwu-dziestu imion Najwyższego Boga, a zarazem potężny książę aniołów zamieszkujący pierw-sze niebo. Opiekuje się instytucjami naukowy-mi i jest jednym z sanim (książąt) Tory (zob. hebrajska Księga Henocha); ~ jefefiasz.
Aszu ~ Siruszi ściach o Mojżeszu, Aaronie i Salomonie (zob. Scot, Discoverie of Witchcraft).
Ataf ("ogień") - w zaratustrianizmie, duch ognia i wódz niebiańskich istot, zwanych ~ ja-zatami (zob. Redfield, Gods. A Dictionary of the Deities of All Lands).
Atarf - anioł pokrewny -ł Hahajaszowi.
Atarkulf - według Voltaire'a, wódz upad-łych aniołów wymienionych w Księdze Henocha. Atarniel ~ Atrugiel
Atatijasz - tajne imię Michała lub Metatrona (zob. Scholem, Jewish Gnosticism, Merkabah My-sticism, and Talmudic Tradition; Sefer ha-Heszek).
Atbah - w gnostycyzmie, tajne imię ~ ar-chontów.
Atbah Ah - "pan zastępów", wzywany przez anioła Akatriela (zob. Scholem, Jewish Gnosticism, Merkabah Mysticism, and Talmudic Tradition). Atel - według de Abano (Heptameron), anioł czwartego nieba, także anioł powietrza wła-dający Dniem Pańskim, przywoływany ze wschodu.
Ataf - zły anioł, pomagający pokonać prze-ciwnika; także wzywany w zaklęciach skłóce-rua małżonków (zob. M. Gaster, The Sword of ~Ioses).
Atafiel - anioł podtrzymujący niebo trzema palcami (zob. Baratiel w hebrajskiej Księdze He-nocha).
Ata'il - w tradycji islamu, anioł stróż przy-woływany podczas egzorcyzmów (zob. Hug-hes, A Dictionary o f Islam).
Ataliel (Atliel) - jeden z 28 aniołów włada-jących 28 pałacami Księżyca (zob. Szósta i siódma księga Mojżeszowa).
Atamas - anioł przywoływany w zaklęciach atramentu i kolorów (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon).
Atanatos - przywoływany w zaklęciach ma-gicznych anioł planety Merkury; imię Boga, któ-rego wzywają poszukiwacze ukrytych skar-bów; w kabale, duch wspominany w opowie-
Atembui - w kabale, anioł pokrewny ~ Mu-miasza.
Ateniel - jeden z 28 aniołów władających 28 pałacami Księżyca (zob. Barrett, The Magus). Aterchinis - anioł godziny oraz anioł po-krewny Tejazela (zob. Ambelain, La Kabbale Pra-tique; Doolittle, Sagesse).
Aterestin - przenajświętsze imię Boga; tak-że anioł wzywany przez poszukiwaczy ukry-tych skarbów (Waite, The Book of Magic and of Pacu).
Atiel - jeden z wodzów aniołów miecza; wspomniany w Malache Elion, utożsamiany jest z Ahielem (zob. M. Gaster, The Sword of Moses).
Atliel ~ Ataliel
Atmon - jedno z wielu imion anioła Meta-trona.
Atot - w gnostycyzmie, jedna z dwunastu po-tęg niebiańskich, zrodzonych z Jaldabaota.
Atriel -~ Arazjel
Atropatos - jedno z wielu imion anioła Me-tatrona.
Atrugiel (Atńgiel, Atarniel, Tagriel, Atrugniel) - anioł strzegący siódmej sali (pałacu) nieba (~ Kafcjel); także jedno z imion anioła Meta-trona.
Atrugniel ~ Atrugiel
Attarib (Ataris) - wódz czterech aniołów zi-my (zob. Barrett, The Magus; De Plancy, Dic-tionnaire Infernal).
At-Taum ("bliźniak") - w manicheizmie, anioł, który objawił się Maniemu; bywa utoż-samiany z Duchem Świętym z doktryny chrześ-cijańskiej (zob. Doresse, The Secret Books of Egyp-tians Gnostics). [Mani nazywał go też Parakle-tem; zob. Jonas, Religia gnozy, s. 223 - przyp. tłum.]
Atuesuel - w kabale, jeden z ośmiu aniołów wszechmocy, przywoływany w zaklęciach Le-wiatana, aby "przepędził potwory piekieł" (zob. Szósta i siódma księga Mojżeszowa).
Atufiel - w literaturze Hejchalot (Maase Merkawa), anioł strzegący szóstej sali (pałacu) nieba.
Atuniel ("palenisko") - w rabinackiej ange-lologii, anioł ognia; także jeden z aniołów chó-ru cnót; bywa utożsamiany z --ł Natanaelem (zob. Ginzberg, The Legends of the Jews VI).
Aub - imię anioła zapisane na trzecim pen-tagramie Księżyca (zob. Mathers, The Greater Key of Solomon, s. 81). Wzywając Auba, należy wyrecytować 14 wers Psalmu 40: "Panie, racz mnie wybawić".
Auel (Amet) - anioł Słońca przywoływany podczas kabalistycznych obrzędów magicz-nych (zob. Szósta i siódma księga Mojżeszowa).
Aufiel - anioł sprawujący pieczę nad ptaka-mi (zob. Schwab, Vocabulaire de l'Angelologie).
aufanim -~ ofanim
Aufniel -ł Ofaniel
Aupiel (Anafiel) - istnieje wiele wersji te-go imienia; Aupiel często jest identyfikowany z Anafielem. Jest to potężny anioł, który jeszcze za życia Henocha przeniósł wiekowego patriar-chę do nieba. Aupiel jest najwyższym aniołem w niebie i przewyższa Metatrona (drugiego pod względem wzrostu) o wiele setek farasangów [staroperska jednostka długości = ok. 5,5 km - przyp. tłum.]. W The Legends of the Jews Ginz-berga aniołem, który przeniósł Henocha do nie-ba, jest Anpiel.
Aurchi Be-Ram El - według legendy (zob. Schwab, Vocabulaire de l'Angelologie), anioł, któ-ry przed Potopem utrzymywał grzeszne sto-sunki z córkami ludzkimi, utożsamiany z in-nym upadłym aniołem, Ramielem.
Auriel (Oriel, hebr. wersja imienia Uriel, "światło Boga') - jeden z 72 aniołów zodia-kalnych przywoływanych w zaklęciu miecza (zob. Runes, The Wisdom of the Kabbalah).
Ausjul (Ausjel) - anioł sprawujący władzę nad znakiem Wodnika, przywoływany w czasie obrzędów magicznych (zob. Waite, The Leme-geton).
Autogenes - w tradycji gnostyckiej Autoge-nes jest eonem, którego otaczają czterej dostoj-nicy anielscy: Harmozej (Armogen), Dawejte, Orojael (Uriel?) i Elelet (zob. Apokryf Jana; Grant, Gnosticism and Early Christianity).
Autopator - jedna z trzech mocy niebiań-skich stworzonych przez Dziewicę (Pistis So-fię?) niższego świata, w której pieczy znajduje się wiedza tajemna, objawiana jedynie dosko-nałym (zob. Doresse, The Secret Books o f Egyp-tians Gnostics).
Auza (Aza, Oza) - syn Elohima (tj. syn Boży), jeden z upadłych aniołów, który utrzymywał sto-sunki cielesne z córkami ludzkimi (zob. Mathers, The Kabbalah Unveiled, s. 249; por. Rdz 6).
Auzael ~ Azazel, Auza
Auzhaja (Awzja) - książę aniołów oblicza Bożego; także jedno z wielu imion anioła ~ Me-tatrona (zob. Scholem, Jewish Gnosticism, Mer-kabah Mysticism, and Talmudic Tradition, s. 53).
Awagbag - w literaturze Hejchalot (Maase Merkawa), anioł strzegący szóstej sali (pałacu) nieba.
Awahel - książę aniołów zamieszkujący trzecie niebo (zob. Szósta i siódma księga Mojże-azowa).
Awar (El Awar) - jeden z synów ~ Eblisa, zwanego demonem lubieżności.
Awartiel - imię anioła zapisane na hebraj-skim amulecie (kamea) mającym chronić przed złem (zob. Schrire, Hebrew Amulets).
Awcanagosz - jedno z wielu imion aniola Metatrona.
Awel, Awite, Awot - aniolowie przywoły-wani podczas kabalistycznych obrzędów ma-gicznych (zob. Szósta i siódma księga Mojże-szowa).
Awial - anioł strzegący jednej z sal (pałaców) siódmego nieba. Imię Awiala wymienia Pirke Hejchalot.
Awirzahe'e - według świątobliwego nauczy-ciela z I wieku, rabiego Nehunja ben Hakana wspaniały, lecz przerażający książę aniołów, który strzeże bramy prowadzącej do szóstego nieba (zob. Margouliath, Malache Elion).
Awitue - w tradycji rabinackiej, jedno z osiem-nastu imion -~ Lilit (zob. Hanauer, Folk-Lore of the Holy Land, s. 325).
Awniel - jeden z książąt anielskich nazna-czonych przez Boga nad mieczem (zob. M. Ga-ster, The Sword of Moses XI).
Awriel - w literaturze Hejchalot (Maase Mer-kawa), anioł strzegący siódmej sali (pałacu) nieba.
Awzja ~ Auzhaja
Aza (Szemhazaj, "mocny') - według trady-cji rabinackiej, upadły anioł, który za utrzymy-wanie stosunków cielesnych z córkami ludzki-mi został zawieszony między niebem a ziemią (razem z Azaelem). Według legendy Aza (Szemhazaj znaczy: imię Aza) nieustannie spa-da, z jednym okiem zamkniętym, a drugim otwartym, tak aby przez cały czas miał świa-domość swego położenia i tym więcej cierpiał. Istnieje także inne wyjaśnienie wygnania Azy z nieba, mianowicie takie, iż sprzeciwił się on wyniesieniu Henocha, kiedy patriarcha został przemieniony w anioła Metatrona (~ Eblis). W tradycji Salomonowej Aza był aniołem, który wyjawił żydowskiemu królowi tajemnice nie-biańskie, czyniąc zeń najmądrzejszego człowie-ka na ziemi. Według Talmudu, przed potopem, Aza i Azael spłodzili ze złą Naamą, córką La-meka, sedim, asyryjskie bóstwa opiekuńcze (zob. Thompson, Semitic Magic, s. 44-45). Ode-berg, we wstępie do swojego wydania hebraj-skiej Księgi Henocha, zwraca uwagę, że Aza był niegdyś zwierzchnikiem jednej z dwóch grup aniołów dowodzonych przez Metatrona (anio-łów sprawiedliwości). A zatem w tym czasie Aza nie był jeszcze aniołem upadłym.
Azael (Aza, Azjel, Asjel - "ten; którego umac-nia Bóg") - według jednych źródeł Aza i Azael to imiona tego samego anioła, według innych kryją się pod nimi dwaj różni aniołowie. Innymi wersjami tego imienia są Asjel i Azazel. W po-czątkowych fragmentach hebrajskiej Księgi He-nocha Azael jest przedstawiany jako jeden z trzech aniołów slużebnych (dwaj pozostali to Uza i Aza), zamieszkujących siódme niebo; jed-nak w dalszych częściach tej samej księgi wy-stępuje już jako anioł upadły, a także, wraz z Azą, jako jeden z ~ maskim. Za utrzymywa-nie stosunków cielesnych z córkami ludzki-mi został skazany na przekłucie nosa. Według innej wersji tej legendy Azael był jednym z dwóch upadłych aniołów, którzy współżyli z Naamą, córką Lameka, płodząc sedim, asyryj-skie bóstwa opiekuńcze (zob. Zohar; por. Gra-ves, Patai, Mity hebrajskie, s. 104-111). Za karę Azael został przykuty łańcuchami do ostrych skał, gdzie oczekuje Sądu Ostatecznego (zob. De Plancy, Słownik wiedzy tajemnej, s. 21). Anioł ten nauczył ludzi czarów, za pomocą których mogą oni (lub mogli) spowodować opuszczenie się Słońca, Księżyca i gwiazd z nieba na ziemię, i tym samym przybliżyć do ludzi przedmiot ich bałwochwalczego kultu (zob. Alfabet rabiego Akiby; Bamberger, Fallen Angels, s. 127; Midrasz Petirat Mosze). Cornelius Agrippa w Three Books of Occult Philosophy podaje imiona czterech złych aniołów, będących przeciwnikami czte-rech świętych władców żywiołów, i wśród anio-łów upadłych wymienia Azaela. Schwab ( Vo-cabulaire de 1'Angelologie) utożsamia Azaela (Azjela) z Szemhazajem (Samjazą), strażnikiem ukrytych skarbów.
Azaf ~ Asaf
Azar (Azur) - w staroperskiej teogonii, anioł listopada; także anioł władający dziewiątym dniem każdego miesiąca (Hyde, Historia Reli-gionis Veterum Persarum).
Azaradel - w etiopskiej Księdze Henocha Aza-radel jest jednym z upadłych aniołów, którzy objaśniają ludziom bieg Księżyca.
Azarel - anioł, którego imię widnieje na pią-tym pentagramie Księżyca (Mathers, The Grea-ter Key of Solomon).
Azargusztasp i Azarchurdad - w mitologii staroperskiej, dwaj spośród ~ Amesza Spentów (zaratustriańskich archaniołów), którzy uważa-ni są za "najbliższych sprawiedliwemu Bogu" (zob. The Dabistan, s. 136).
Azariasz ("ten, któremu pomaga Bóg") - -imię, które przybiera anioł Rafał (Rafael) w Księ-dze Tobiasza (5, 13). Nieco później, w tej samej księdze, Rafał wyjawia swoją prawdziwą tożsa-mość, mówiąc: "Ja jestem Rafał, jeden z siedmiu aniołów, którzy stoją w pogotowiu i wchodzą przed majestat Pański" (12, 15).
Azariel - w Talmudzie Azariel jest aniołem sprawującym pieczę nad wodami ziemi. W tra-dycji okultystycznej jest jednym z 28 aniołów władających 28 pałacami Księżyca (zob. Barrett, The Magus; De Plancy, Słownik wiedzy tajemnej, s. 21).
Azazel (Azael, Hazazel, "Bóg umacnia") -w etiopskiej Księdze Henocha Azazel jest jednym z wodzów 200 upadłych aniołów. Azazel "na-uczył mężczyzn wykuwać miecze i tarcze", a kobiety "noszenia ozdób i malowania po-wiek" (por. Graves, Patai, Mity hebrajskie, s.104--105). W literaturze rabinackiej i targumach Azazel jest kozłem ofiarnym; w Księdze Ka-płańskiej (16, 8-10) Azazel to prawdopodobnie imię demona pustyni, któremu poświęcony jest jeden z kozłów ofiarnych. W Zoharze (Wajeze 153a) "zły Azazel" to jeździec dosiadający wę-ża. W księdze tej określony jest jako wódz aniel-skiego chóru bene elim (lub iszim, niższych anio-łów, "ludzi-duchów"). Święty Ireneusz nazywa Azazela "aniołem upadłym, lecz wciąż potęż- `` nym". W Apokalipsie Abrahama jest on "władcą piekła, zwodzicielem ludzkości", który w swej prawdziwej postaci jest demonem o siedmiu wę-żowych głowach, czternastu obliczach i dwu-nastu skrzydłach. Żydowska legenda opowiada o aniele Azazelu, który nie chciał się pokłonić Adamowi (w Koranie aniołem tym jest Eblis lub Iblis), kiedy Bóg przedstawiał pierwsze-go człowieka zgromadzeniu hierarchów nie-biańskich. Za to nieposłuszeństwo Azazel został ogłoszony "przeklętym Szatanem' (zob. Bam-berger, Fallen Angels, s. 278). Według legendy arabskiej, kiedy Bóg nakazał aniołom złożyć hołd Adamowi, Azazel odmówił, twierdząc, że nie widzi powodu, aby "syn ognia [tj. anioł] miał się kłaniać synowi gliny [tj. śmiertelniko-wi]. Za to nieposłuszeństwo Bóg wygnał Aza-zela z raju i zmienił jego imię na Eblis (por. Gaudefroy-Demombynes, Narodziny islamu, s. 249-250). Milton w Raju utraconym I, 625-626, nazywa Azazela "cherubinem rosłym", ale tak-że upadłym aniołem i chorążym Szatana. Zda-niem Maurice'a Bouissona (Magic. Its History and Principal Rites) Azazel był pierwotnie se- mickim bogiem trzód i dopiero później został zdegradowany do rangi demona (zob. Trevor Ling, The Significance of Satan in New Testament Demonology). Bamberger (Fallen Angels) skłania się do poglądu, że pierwsza gwiazda, która spadła (gwiazda oznacza tu anioła) to właśnie ~zazel.
Azazjel - jedno z imion upadłego serafina Semjazy (Szemhazaja). W dramacie Niebo i zie-mia Byrona pobożna Anah, wnuczka Kaina, sta-ra się nakłonić Azazjela, aby jej wyjawił Pełne Imię (Boga). W utworze tym, w dniu Potopu, Azazjel unosi Anah na inną planetę. [W dra-macie Niebo i ziemia występują dwaj upadli aniołowie: Azaziel (Azazjel) i Samiasa (Semja-za); tak więc, Azazjel nie może być jednym z imion Semjazy - przyp. tłum.]
Azboga ~ Azbuga JHWH
Azbuga JHWH ("siła") - jeden z ośmiu po-tężnych aniołów sądu, zajmujący w hierarchii niebiańskiej stanowisko wyższe nawet niż Metatron. "Pierwotnie - twierdzi Gers-hom Scholem - było to utajone w najwyższej sferze imię Boga". Główną funkcją Azbugi było przyodziewanie w cnoty dusz przybyłych do nieba (tych, które zostały uznane za godne tej nagrody). Imię Azbugi znaleziono na żydow-skich amuletach; anioła tego wzywano, "aby uzdrowił chorych, zaleczył rany i wypędził złe duch' (zob. Thompson, Semitic Magic, s. 161; Scholem, Jewish Gnosticism, Merkabah My-sticism, and Talmudic Tradition).
Azdaj - anioł, o którym wspomina tradycja mandajska (zob. Pognon, Inscriptions Mandai"tes des Coupes de Khouabir).
Azer - anioł żywiołu ognia; także imię ojca Zaratustry (zob. de Claremont, The Ancient's Bo-ok of Magic).
Azfiel - w literaturze Hejchalot (Maase Mer-kawa), anioł strzegący pierwszej spośród sied-miu sal (pałaców) nieba.
Azibiel - jeden z dwustu aniołów, którzy, według etiopskiej Księgi Henocha, zstąpili z nie-ba; aby pojąć za żony córki ludzkie (o wyda-rzeniu tym wspomina Księga Rodzaju 6). W ten sposób Azibiel dołączył do grona aniołów upadłych.
Azizjel - anioł przywoływany w starosyryj-skich zaklęciach magicznych. W Księdze Opieki Azizjel jest wymieniony obok Michała, Harszie-la, Prukiela i innych "urzekających aniołów" (zob. Gollancz, The Book of Profection).
Azjel -~ Azael
Azkariel - zniekształcenie imienia -ł Achra-zjel (zob. Petirat Mosze, s. 376-377; Ginzberg, The Legends of the Jews, t. 6, s. 147).
Azkiel - jeden z wodzów dwustu upadłych aniołów, o których mowa w Księdze Henocha; także jeden z aniołów, którzy zstąpili z nieba, aby pojąć córki ludzkie za żony (por. Rdz 6). Azliel X - jeden z czternastu aniołów przy-wołań; także jedno z niewypowiedzianych imion Boga (zob. M. Gaster, The Sword of Moses).
Azrael (Azrail, Aszriel, Azriel, Gabriel -"ten, któremu pomaga Bóg") - w tradycji ży-dowskiej i muzułmańskiej, anioł śmierci zamie-szkujący trzecie niebo. W islamie Azrael bywa utożsamiany z Rafałem (Rafaelem). Według tej tradycji ma on "siedemdziesiąt tysięcy stóp i cztery tysiące skrzydeł, a w jego ciele znajduje się tyle oczu i języków, ile żyje ludzi na świecie" (zob. Hastings, Encyclopaedia of Religions and Ethics, t. 4, s. 617). Ta sama tradycja głosi, że Azrael "stale coś pisze w wielkiej księdze, a na-stępnie wymazuje to, co napisał; zapisuje na-rodziny człowieka, a w dniu śmierci wymazuje jego imię". Gdy Michał, Gabriel i Israfel nie zdo-łali przynieść siedmiu garści ziemi, potrzeb-nych do stworzenia Adama, udało się to czwar-temu aniołowi wyznaczonemu do tej misji, Azraelowi; w nagrodę za ten wyczyn powie-rzona mu została funkcja oddzielania duszy od ciała w momencie śmierci człowieka (por. Gra-ves, Patai, Mity hebrajskie, s. 65-66); -~ Murdad, który jest aniołem śmierci w mitologii staroper-skiej. Wschodnia legenda głosi, że Azrael czyni to (oddziela duszę od ciała), przytykając do nozdrzy umierającego człowieka jabłko z Drze-wa Życia. W mistyce żydowskiej Azrael jest wcieleniem zła. W Księdze opieki jest jednym z trzech świętych aniołów (dwaj pozostali to Gabriel i Michał) przywoływanych w starosy-ryjskich zaklęciach magicznych. W wierszu Longfellowa The Spanish Jew's Tale Azrael jest aniołem śmierci; w popularnym wydaniu The Complete Poetical Works of Henry Wadsworth Longfellow znajduje się ilustracja przedstawiają-ca Azraela i króla Salomona, zabawiających "ra-dżę Hindostanu".
Azrafil (Israfil) - w mitologii muzułmań-skiej, anioł Sądu Ostatecznego. Według De Plancy'ego (Dictionnaire In fernal) Azrafil to "straszliwy anioł" i jeden z demonów. Azrafil często bywa mylony z Azraelem, aniołem śmierci.
Azra'il - w tradycji islamu, anioł stróż przy-woływany podczas egzorcyzmów (zob. Hug-hes, [hasło] "Angels" w: Dictionary of Islam).
Azriel - główny zarządca anielski, nazywa-ny "Starodawnym Azrielem" lub "Mahnielem" (co znaczy: wielki obóz), jak w Zoharze (Exodus 202a), gdzie jest on wodzem 60 miriad legionów duchów, stacjonujących w północnej części nie-ba. Według Ozar Midrashim (t. 1, s. 85), Azriel jest jednym z głównych aniołów zniszczenia. Jego imię wypisywano na żydowskich amule-tach mających chronić przed złem (zob. Schrire, Hebrew Amulets).
Azriel X (Azrael X - "śluby Boże') - wódz 63 aniołów strzegących siedmiu niebios. W lite-raturze Hejchalot Azriel X jest aniołem wzywa-nym w modlitwach magicznych (zob. M. ta-ster, The Sword of Moses; [hasło] "Angels" w: New Schaff-Herzog Encyclopedia...).
Azur -~ Azar